13 Mayıs 2013 Pazartesi

İznik - 1. Murat Hamamı




Şehir merkezinde bulunan bu hamam Eski hamam ve Büyük hamam olarak da bilinir. Hamam hakkında fazla kaynak bulunmamaktadır ama bir sitede buldugum bilgileri aynen aktarıyorum:
Hamam günümüzde evler arasında sıkışıp kalmış, erkekler ve kadınlar bölümleri ayrı ayrı olmak üzere çifte hamam düzenindedir. Dikdörtgen planlı, doğu-batı uzantısındaki hamamın batı cephesinde üç sivri kemerin sınırladığı bölümün ortasında dikdörtgen silmeli, yuvarlak kemerli giriş kapısı bulunmaktadır. Bu kapıdan 9.00x9.00 m. ölçüsünde kare planlı trompların taşıdığı sekiz köşeli kasnak üzerine oturtulmuş kubbeli soğukluk kısmına girilmektedir. Ortasında sekiz köşeli aydınlık fenerinin bulunduğu kubbenin başlangıcında zencerek motifleri, stalaktitler ve sağır kemerler dikkati çekmektedir. Buradan geçilen ılıklık dikdörtgen planlı olup, üzeri aynalı bir tonozla örtülmüştür. Güney duvarında açılmış bir nişten ve kuzey duvarının batısındaki bir kapıdan ayna tonozlu koridora, oradan da küçük mekanlar ile helalara geçilmektedir. Ilıklığın kuzeydoğusundaki kapıdan kuzey ve güneyi eyvanlı, ortası Türk üçgenlerinin taşıdığı bir kubbe ile örtülü sıcaklığa geçilmektedir. Sıcaklığın doğu duvarı ortasında beş cepheli bir niş, bunun iki yanında da kare planlı, tromplu kubbeli iki halvete açılan kapılar bulunmaktadır.
 Hamam uzun süre harab durumdaymış ve depo olarak kullanılmış ama son senelerde restorasyon yapılarak tekrar bizlere kazandırılmış. İznik'in birçok yerinde olduğu gibi bu hamamında restorasyonu halen devam etmekte. Resimlerde de gördüğünüz gibi bahçesinde rengarenk çiniler sergilenmekte ve satışa sunulmakta. Ayrıca 2006 yılında başlatılan kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan Roma dönemi sütunlu yol kalıntıları, M.S. 1. ve 2. yüzyıl arasına tarihlendirilir.

Hamamın arka büyük odasında İznik'in surlar içinde bulunan tarihi eserlerinin maketi bulunmakta.
Diğer odalarında çini sanatını tanıtan ve anlatan figürler bulunuyor. Bunlardan bazılarını örnek olarak vermek istiyorum:

Sırça oluğu: soda, kuvarz ve kurşun oksidin toz halinde karıştırılarak eritilmek üzere konulduğu bölüm
Havan: frıt ve sırça kırmaya yarayan mermer kap
Havut: kuvarz ve frıt malzemesinin öğütüldüğü taş el değirmeni
Çeşni: sırın oluşmasını görmek için fırın içine konan, pişme sırasında bir telle dışarıya alınan delikli küçük parça