29 Ağustos 2016 Pazartesi

Edam - Hollanda



Edam, Kuzey Hollanda'da bulunan ve tabii Edam peyniri ile meşhur ufak bir şehir. Gerçi bize göre kasaba olan yer, Hollanda'ya göre şehir. Yaklaşık 7400 nüfusu varmış. Doğruyu söylemek gerekirse bu kadar ufak bir yer olduğunu bende tahmin etmemiştim. Genelde eski şehirlerin tarihi merkezi koruma altındadır. Bu yüzden evler yıkılmak yerine restore edilir. Bizim kaldığımız mahalleyede aynı şekilde restorasyon gelmiştı (Delft'te). Evin ön çephesi 1928 yılına ait olduğundan tuğlaları özel teknikle yıkayıp temizlediler ve mantolamayı evin iç kısmından yaptılar. Arka çephe bahçe kısmı olduğundan normal mantolama yapıldı. Bu yüzdendir ki eski şehirlerde o tarihi doku hala korunmaktadır. Keşke bizde tarihimize biraz daha saygılı çıkabilseydik ve koruma altına (vaktinde) alabilseydik.. 


Edam ve Volendam komşu şehirler. Hatta belediyelerde birbirine bağlı anladığım kadarıyla. Bizim gittiğimiz gün hava maalesef yağmurluydu, bir açtı bir kapadı. Buna rağmen yine de resimler fena çıkmamış sanırım. Edam'da geleneksel Hollanda şehri olarak birçok kanallarla donatılmış. Üstlerinde de irili ufaklı köprüler var. Güneşli havada suyun yansıması genelde mavimtrak oluyor ama bu memleket genelde yağışlı olduğundan ve hava kapalı olduğundan suyun rengi gri. Biraz kasvetli, biraz pesimist olsada yine de biraz masalsı havası vardır.



Gelelim Edam peynirine. Malum Hollanda kaşarıyla meşhur. Edam'da eski peynir pazarı hala var (Alkmaar ve Gouda şehirlerinde de olduğu gibi). Avrupa Komisyonu Ekim 2010 yılında "Edam Holland" ibaresini koruma altına almış. Bu demek oluyorki Hollanda da ve Hollanda inek sütüyle yapılması şartı var. Gerçi Edam artık Edam'da değil Marum kasabasında yapılmaktaymış. Peynir meydanında bulunan Kaaswaag'da hem peynir satın alabilirsiniz, hem de eski zamanlarda peynir nasıl yapıldıgını gösteren müze gibi kısmını gezebilirsiniz. Antika alet edevat bulunmakta. Temmuz ve Agustos aylarında her çarşamba turisler için sabah 2 saatlik uyarlamalı gösteri düzenleniyor. Eski usule göre ve yöresel kiyafetlerle tarihi canlandırıyorlar(mış).  
Edam peyniri adını Kuzey Hollanda eyaletindeki Edam kasabasından almıştır. Çoğunlukla tekerlek şeklinde ve üstü parafin balmumu ile kaplı olarak satılır. Hollanda'da satılan ve ihraç edilmeyen Edam peynirlerinde genellikle bu balmumu bulunmaz. Edam, 14. ve 18. yüzyıllar arasında dünyanın en popüler peyniri haline gelmiştir. (wikipedia'dan alıntıdır).